ĐỊNH LƯỢNG CALCITONIN
Calcitonin còn gọi là thyrocalcitonin là một có chứa 32 được tổng hợp trong cơ thể người và động vật có vú khác bởi các tế bào parafollicular (tế bào C) trong tuyến giá Cùng với hormon của tuyến cận giáp , calcitonin tham gia vào các quá trình điều hòa nồng độ canxi trong máu. Calcitonin tác dụng làm giảm nồng độ canxi huyết bằng cách ức chế hoạt động của các trong mô xương và tăng bài xuất canxi trong nước giải. Việc định lượng calcitonin giúp ích trong chẩn đoán và theo dõi tái phát hay di căn của ung thư tuyến giáp thể tủy hoặc ung thư tế bào C. ngoại giả có thể tiến hành thẩm tra định kỳ nồng độ calcitonin trong máu ở những người mà trong gia đình có thành viên ung thư tế bào C.
NGUYÊN LÝ
Theo nguyên lý miễn dịch kiểu sandwich, phương pháp hóa phát quang (CLIA).
CHUẨN BỊ
Người thực hành :
01 cán bộ đại học chuyên ngành Hóa sinh miễn nhiễm và 01 kỹ thuật viên.
công cụ, hóa chất
dụng cụ
Các máy có thể phân tích: immulite 2000 và một số máy miễn nhiễm khác
Máy ly tâm
Tủ lạnh để bảo quản hóa chất và bảo quản QC, mẫu bệnh phẩm
Pipet các loại, ống sample cup
ống thử, đầu côn xanh và vàng
Giá đựng Ống nghiệm
Hóa chất
Các hóa chất cấp thiết cho phân tách trên máy immulite 2000 gồm:
Multi-Diluent 2 (L2M2Z, L2M2Z4): dùng để pha loãng mẫu bệnh phẩm. Có thể dùng ngay, có chất bảo quản. Ổn định 30 ngày sau khi mở nắp. Ổn định trong vòng 6 tháng / nhiệt độ 2–8°C .
L2M2Z: 25 mL L2M2Z4: 55 mL có dán mã vạch để sử dụng cùng với dung dịch pha loãng. Trước khi sử dụng cần dán một nhãn phù hợp lên Ống nghiệm kích tấc 16 × 100 mm để máy có thể đọc được.
L2M2Z: 3 labels L2M2Z4: có 5 nhãn
L2SUBM: Chemiluminescent Substrate
L2PWSM: Dung dịch rửa đầu Probe
L2KPM: Dung dịch làm sạch đầu Probe
LRXT: Tube phản ứng (disposable)
LCLCM: Bi-level, protein/buffer-based control module.
Các dụng cụ tiêu hao khác
ống thử
Găng tay, dây garô
Bông , cồn tiệt trùng, bơm tiêm hoặc kim lấy máu
Người bệnh
Cần giảng giải cho người bệnh và người nhà về mục đích và ý nghĩa của xét nghiệm. Cần nhịn ăn 12giờ tính đến thời điểm lấy máu.
Phiếu xét nghiệm
thực hành theo y lệnh của bác sỹ lâm sàng trên phiếu xét nghiệm.
CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
Lấy bệnh phẩm
phân tích trên mẫu máu, có thể dùng: Huyết thanh; Huyết tương: chất chống đông Liheparin.
Tính ổn định của mẫu: có thể ổn định 15 ngày/ nhiệt độ (-20 o C), lâu hơn/ nhiệt độ (70 o C).
Tiến hành kỹ thuật
Chuẩn bị máy phân tích
Dựng đường chuẩn
phân tách QC: ở cả 3 level. Khi QC đạt tiến hành phân tích mẫu.
phân tách mẫu
Mẫu bệnh phẩm nên được tiến hành phân tích trong vòng 2giờ
Mẫu sau khi ly tâm được chuyển vào khay đựng bệnh phẩm
Đánh số (hoặc ID của người bệnh); chọn test và máy sẽ tự động phân tách
NHẬN ĐỊNH KẾT QUẢ - Trị số tham khảo:
Theo nghiên cứu từ 120 nam và 90 nữ trên máy immulite 200 cho thấy( 5- 95% bách phân vị ) có trị số median:
Nam: 8,4 pg/mL (2,46 pmol/L)
Nữ: 5,0 pg/mL (1,46 pmol/L)
Hệ số chuyển đổi : pg/mL x 0,2926= pmol/L
Tăng nồng độ Calcitonin :
+ Ung thư tuyến giáp thể tủy
+ Tăng sản tuyến cận giáp
+ Tăng canxi máu
+ Tăng sản tế bào C của tuyến giáp
+ Xơ gan do rượu
+ Ung thư vú
+ Sản xuất calcitonin lạc chỗ
NHỮNG sơ sót VÀ XỬ TRÍ
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả khi:
Bilirubin 200 mg/dL
Hemoglobin 512 mg/dL
Triglycerid 33,87 mmol/L (3000 mg/dL)
Người bệnh đang dùng thuốc canxi, adrenalin, glucagon, thuốc tránh thai có thể làm tăng nồng độ calcitonin.
Xử trí:
Nhắc người bệnh nhịn ăn 12 giờ tính đến thời khắc lấy máu.
Máu vỡ hồng huyết cầu nên loại, lấy mẫu máu khác.
