QUY TRÌNH GẠN bạch huyết cầu ĐIỀU TRỊ
NGUYÊN LÝ
Hệ thống máy gạn tách tự động phân tách và tiếp nhận bạch huyết cầu đơn nhân theo nguyên lý: Trong suốt quá trình gạn bạch huyết cầu, máu toàn phần của người bệnh được chống đông bằng dung dịch chống đông tại vị trí lấy máu vào máy. Hệ thống buồng ly tâm phân tích máu toàn phần thành 3 lớp, lớp hồng cầu ở phía ngoài cùng, lớp buffy coat chứa bạch huyết cầu ở giữa và lớp huyết tương giầu tiểu cầu ở trong cùng của buồng ly tâm. Hệ thống phân tích thành lớp ổn định giữa bề mặt hồng cầu/huyết tương sau khi quá trình phân tách bề mặt chấm dứt, dòng chảy huyết tương trả về người bệnh sẽ được điều chỉnh bởi người vận hành để duy trì bề mặt ổn định. Hệ thống sẽ thu nạp bạch huyết cầu đơn nhân hậu buồng ly tâm qua dây tiếp nhận bạch cầu, trong khi đó huyết tương giầu tiểu cầu sẽ theo dây huyết tương để trộn với hồng cầu để trả về người bệnh theo dây dẫn trả máu.
CHỈ ĐỊNH
Điều trị giảm tế bào lơ xê mi trong bệnh;
Lơ xê mi cấp có số lượng bạch huyết cầu ≥ 100 G/l;
Lơ xê mi kinh dòng bạch cầu hạt số lượng bạch huyết cầu ≥ 100 G/l;
Tăng bạch huyết cầu có kèm theo triệu chứng tắc mạch.
CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Không có chống chỉ định tuyệt đối;
cẩn trọng trong trường hợp người bệnh có giảm tiểu cầu kèm theo triệu chứng xuất huyết, người bệnh thiếu máu nặng;
Người bệnh có rối loạn đông máu (DIC);
Các tình trạng cấp cứu khác.
CHUẨN BỊ
Người thực hiện
thầy thuốc ghi y lệnh và thực hành kỹ thuật gạn bạch huyết cầu điều trị;
Y tá thực hiện quy trình lấy ven tĩnh mạch và thực hiện theo y lệnh của Bác sĩ.
Phương tiện dụng cụ - hóa chất xét nghiệm
Hệ thống máy lọc máu tự động;
Bộ mâm ly tâm một chu trình của máy;
Bộ lược đồ lắp dây dẫn gạn bạch cầu điều trị kèm theo máy;
Bộ kít gạn bạch huyết cầu dùng 1 lần;
Dung dịch chống đông máu ACD - A túi thể tích 750ml;
1000 ml dung dịch nước muối sinh lý 0,9% để tráng bộ kít trong chương trình gạn bạch cầu;
Bộ dụng cụ lấy máu tĩnh mạch sát trùng.
Bệnh phẩm
Mẫu máu tĩnh mạch: để xét nghiệm tổng phân tách tế bào máu, xét nghiệm sinh hóa, xét nghiệm đông máu.
Phiếu xét nghiệm
Phiếu xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu;
Phiếu xét nghiệm sinh hóa máu;
Phiếu xét nghiệm đông máu.
CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
giảng giải thủ thuật và ký cam kết thực hiện thủ thuật của người nhà người bệnh.
thực hành theo quy trình hướng dẫn dùng của hệ thống gồm các bước:
Chuẩn bị công cụ lấy máu tĩnh mạch;
Lắp đặt bộ kít tách theo quy trình lắp đặt của máy;
Tráng dây bộ kít tách bạch huyết cầu;
Nhập các thông số theo đề nghị của chương trình gạn bạch cầu;
Kết nối ven người bệnh với bộ kít gạn bạch cầu;
Vận hành theo quy trình của máy gạn bạch cầu;
Theo dõi và xử trí lỗi trong quá trình gạn bạch cầu theo hướng dẫn của từng lỗi;
chấm dứt chương trình theo đúng quy trình kỹ thuật của máy;
biên chép hồ sơ các thông báo và kết quả chương trình;
Lấy mẫu máu làm xét nghiệm sau khi gạn bạch huyết cầu, tổng phân tách tế bào máu, sinh hóa và đông máu.
CÁC XÉT NGHIỆM MÁU THEO DÕI NGƯỜI BỆNH
Xét nghiệm trước và ngay sau khi tiến hành thủ thuật
Lấy mẫu máu xét nghiệm máu ngoại vi, máu xét nghiệm trong khoảng thời kì 24h trước khi tiến hành thủ thuật, gồm các xét nghiệm: Tổng phân tách máu ngoại vi, sinh hóa máu (điện giải đồ), đông máu cơ bản.
Lấy mẫu máu ngay sau khi chấm dứt thủ thuật; lấy mẫu máu tổng phân tích máu ngoại vi, xét nghiệm đông máu cơ bản, Sinh hóa máu ngay sau khi kết thúc thủ thuật để đánh giá kết quả và các thay đổi chỉ số máu ngay sau khi thực hành thủ thuật, từ đó có chỉ định điều chỉnh các thay đổi kịp thời.
Xét nghiệm theo dõi
Sau khi kết thúc thủ thuật tại thời điểm 8h và 24h, tiến hành lấy mẫu xét nghiệm máu ngoại vi về tổng phân tích tế bào, Đông máu căn bản và Sinh hóa máu để đánh giá đổi thay và hiệu quả của thủ thuật.
Lưu ý: Vị trí lấy mẫu xét nghiệm tại thời điểm ngay sau chấm dứt và ở mỗi lần lấy mẫu xét nghiệm tại một ven, mà ở đó không có đường truyền tĩnh mạch khác đang truyền.
NHỮNG sơ sót VÀ XỬ TRÍ
Áp lực máu dòng vào quá thấp
thẩm tra xem dây garo có bị gập hay xoắn không;
Dây garo có thắt đúng không, thắt lại dây garo cho đúng;
Kim lấy máu có bị chệch khỏi ven, chỉnh lại kim hoặc lấy lại ven khác.
Áp lực máu dòng trả về quá cao
Kiểm tra dây máu trả về có bị gập hoặc xoắn không, chỉnh lại dây khỏi gập, xoắn;
Kim lấy máu trên đường máu về bị chệch khỏi ven, chỉnh lại kim nếu không được, lấy lại ven khác.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Vũ Văn Đính, “Hồi sức toàn tập”, Nhà xuất bản y học, 2005, Tr 610 - 625.
Cobespectra apheresis system operators manual.
Comtec apheresis system operators manual.
Apheresis, 2007.
