ĐỊNH LƯỢNG CÁC CHẤT ĐIỆN GIẢI - N ƯỚC TIỂU
NGUYÊN LÝ
Định lượng các chất điện giải (Na, K, Clo) bằng phương pháp điện cực lựa chọn.
CHUẨN BỊ
Người thực hiện
viên chức xét nghiệm khoa Hóa sinh.
dụng cụ, hóa chất
Máy phân tách sinh hóa.
Hóa chất:
Điện cực chuẩn.
Điện cực Na, K, Clo.
Hóa chất được bảo quản ở 25-30 0 C, hạn sử dụng theo ngày ghi trên hộp.
Người bệnh
Nước tiểu; bảo quản ở 2-8 0 C, ổn định trong vòng 7 ngày; bảo quản ở 25- 30 0 C, ổn định trong vòng 2 ngày.
Phiếu xét nghiệm
thực hiện theo chỉ định của thầy thuốc lâm sàng.
CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
Lấy bệnh phẩm Nước tiểu.
Tiến hành kỹ thuật
Chuẩn bị hóa chất
Chuẩn bị hóa chất, chất chuẩn, chất thẩm tra chất lượng xét nghiệm N, K, Clo.
Tiến hành kỹ thuật
Cài đặt chương trình, các tham số kỹ thuật xét nghiệm Na, K, Clo theo chương trình của máy.
Tiến hành chuẩn Na, K, Clo. soát chất lượng xét nghiệm N, K, CLO. Nếu kết quả rà soát chất lượng đạt (không vi phạm các luật thẩm tra chất lượng): tiến hành thực hành xét nghiệm cho người bệnh; nếu kết quả vi phạm vào luật rà soát chất lượng: chuẩn lại máy và soát chất lượng lại.
phân tích mẫu bệnh phẩm của người bệnh theo chương trình của máy. Nếu kết quả vượt quá ngưỡng tuyến tính của máy: hòa loãng nước đái và tiến hành phân tách lại trên mẫu hòa loãng, kết quả nhân với độ hòa loãng.
Kết quả sau khi được đánh giá sẽ được chuyển vào phần mềm quản lý dữ liệu hoặc vào sổ lưu kết quả (tùy thuộc vào điều kiện của phòng xét nghiệm).
Trả kết quả cho khoa lâm sàng, cho người bệnh
NHẬN ĐỊNH KẾT QUẢ
Giá trị tham chiếu
Na: 120-130 mmol/24h
K: 35 – 120 mmol/24h - Clo: 120-140 mmol/24h
Kali niệu tăng trong:
Dùng các hormone steroid
Hội chứng Cushing
Viêm thận mất kali + Kali niệu giảm trong
Các bệnh thận có sự giảm đào thải nước đái: viêm cầu thận cấp, suy thận tuổi cuối
Thiểu năng vỏ thượng thận...
Na niệu tăng trong:
Rối loạn thăng bằng nước.
Thiểu năng thượng thận.. .
Na niệu giảm: Xơ gan..
Clo niệu tăng trong:
Tổn thương ống niệu, mất muối do thận
Thiểu năng vỏ thượng thận, giảm sự kết nạp muối.
Clo máu giảm trong:
Mất nhiều mồ hôi.
Hội chứng Cuhsing, dung các corticoid thượng thận.
Đái tháo nhạt
NHỮNG sơ sót VÀ XỬ TRÍ
Trước phân tách
Nước tiểu của người bệnh phải lấy đúng kỹ thuật, không lẫn máu.
Trên dụng cụ đựng mẫu bệnh phẩm phải ghi đầy đủ các thông tin của người bệnh (tên, tuổi, địa chỉ, khoa/ phòng, số giường…). Các thông tin này phải khớp với các thông tin trên phiếu chỉ định xét nghiệm. Nếu không đúng: hủy và lấy lại mẫu.
Trong phân tách
Mẫu bệnh phẩm của người bệnh chỉ được thực hiện khi kết quả rà soát chất lượng không vi phạm các luật của quy trình rà soát chất lượng; nếu không, phải tiến hành chuẩn và rà soát chất lượng lại, đạt mới thực hiện xét nghiệm cho người bệnh; nếu không đạt: tiến hành soát lại các tham số kỹ thuật của máy, tu chỉnh hoặc thay mới các chi tiết nếu cần. Sau đó chuẩn và kiểm tra chất lượng lại cho đạt.
Sau phân tích
phân tách kết quả thu được với chẩn đoán lâm sàng, với kết quả các xét nghiệm kháccủa chính người bệnh đó; nếu không hạp, tiến hành rà lại: thông báo trên mẫu bệnh phẩm, chất lượng mẫu, kết quả rà soát chất lượng máy, phân tích lại mẫu bệnh phẩm đó.
